رونق تولید ملی | یک‌شنبه، ۲۸ مهر ۱۳۹۸

مروری بر زندگی مرحوم آیت الله هاشمی‌شاهرودی

 

آیت الله شاهرودی ساعت 22 دوشنبه شب پس از مدت ها تحمل بیماری در سن 70 سالگی به دیار باقی شتافت.
ایشان در سال‌ 1327 هجری شمسی در شهر نجف‌ و در خانواده‌ی مذهبی و از سادات‌ منسوب‌ به‌ امام‌ حسین‌(ع‌) چشم‌ به‌ جهان‌ گشود. پدرش‌ مرحوم‌ آیت‌ الله‌ سید علی حسینی شاهرودی، از شاگردان برجسته مرحوم آیت الله خویی (ره) بود که بحث‌های اصول و فقه استاد خود را به رشته تحریر درآورد.
تحصیلات‌ ابتدایی را در مدرسه‌ علوی نجف‌ به‌ پایان‌ رسانید و سپس‌ به‌ تحصیلات‌ حوزوی روی آورد. او با توجه‌ به‌ موقعیت‌ علمی خانوادگی و هوش‌ و استعداد سرشار و کوشش‌ مستمر، در مدتی اندک توانست‌ دروس‌ دوره‌ سطح‌ را به‌ پایان‌ رساند.
پس‌ از آن‌ به‌ حلقه‌ درس‌ شهید سید محمد باقر صدر پیوست‌ و سال‌ها در خدمت‌ استاد خود، مبانی اجتهاد در اصول‌ و فقه‌ را به‌ خوبی آموخت‌ و در درس‌ دیگر مراجع‌ آن‌ روز نجف‌، از جمله‌ امام‌ خمینی‌(ره‌) و آیت الله العظمی خویی (ره)، شرکت‌ کرد‌ و بهره‌های فراوان‌ برد.
شاگرد جوان شهید صدر اندک‌اندک مشهورترین شاگرد او به حساب ‌آمد و رابطه آنان در مقام «پدر و فرزندی» قرار ‌گرفت. آیت الله هاشمی‌شاهرودی بدون اشاره به خود در این‌باره می‌گوید: «واقعا شاگردان ایشان [آیت‌الله صدر] احساس می‌کردند که ایشان از پدر به آنها نزدیک‌تر و در زندگیشان موثرتر و بر ایشان دلسوزتر است.»

**فعالیت سیاسی
در پی تظاهرات مردم عراق پس از پیروزی انقلاب اسلامی به رهبری امام خمینی (ره) و شورش مردم نجف، رژیم صدام طبق اظهارات رئیس اداره امنیت عمومی، آیت اللَّه شاهرودی را به عنوان محرّک و مشوّق این تظاهرات متهم کرد و قرار دستگیری او از سوی اداره امنیت عمومی صادر شد، مأموران امنیتی جستجوی گسترده‌ای را برای دستگیری وی آغاز کردند.
در این شرایط شهید صدر از او خواست که فوراً از عراق خارج شود. وی ابتدا به کویت رفت و از آنجا به ایران بازگشت. پس از ورود به ایران خدمت حضرت امام خمینی (ره) شرفیاب و با موافقت ایشان مسئولیت برقراری ارتباط میان نیروهای خارج از کشور به ویژه شهید صدر و حوزه علمیه نجف اشرف را به عهده گرفت.
در همین زمان بود که با توصیه امام خمینی (ره) تدریس دروس خارج فقه و اصول توسط آیت‌ الله شاهرودی در قم آغاز شد و درس ایشان به یکی از دروس مهم حوزه تبدیل شد که طلاب زیادی در این دروس شرکت می‌کردند.

*مجلس اعلا
مجلس اعلای انقلاب اسلامی عراق در سال 1982 میلادی در خلأ رهبری سیاسی پس از شهادت سید محمد باقر صدر تشکیل شد. هدف از تشکیل این مجلس، جمع‌آوری نیروهای معارض رژیم عراق در دوره حکومت صدام بود.
نخست، موضوع ایجاد مجلس اعلا مطرح نبود و «ارتش آزادی‌بخش اسلامی در عراق» نام‌گذاری شد. در پی آن، هسته «جماعت علمای مجاهد» و سپس «دفتر انقلاب اسلامی در عراق» ایجاد شد و سرانجام تأسیس « مجلس اعلای انقلاب اسلامی عراق» مورد توافق قرار گرفت و مجلس تازه تأسیس، فعالیت خود را در ابعاد سیاسی، تبلیغی، فرهنگی، نظامی و خدماتی آغاز کرد.
مجلس اعلا در مراحل اولیه، حاضر به افشای نام اعضای خود نبود. در این مدت که 30 ماه به طول انجامید آیت الله شاهرودی عهده‌دار ریاست مجلس اعلا بود. بعد از آن اعضای مجلس سید محمد باقر حکیم را به ریاست مجلس برگزیدند.

**ابعاد علمی زندگی آیت الله
آیت‌الله‌ هاشمی‌ شاهرودی‌‌ فعالیت‌‌ بسیاری‌ در زمینه‌های‌ علمی‌ و فرهنگی‌ داشتند. از جمله آن ریاست‌ مؤسسه‌ دایرة ‌المعارف‌ فقه‌ اسلامی‌ با حکم‌ مقام‌ معظم‌ رهبری‌ است.
مقام‌ معظم‌ رهبری‌ در حکم‌ خود، خطاب‌ به‌ ایشان‌ می‌فرماید: «جناب‌ عالی‌ را که‌ چهرة‌ درخشانی‌ در علم‌ و عمل‌ بوده‌ و بحمدالله‌ از مقام‌ والایی‌ در فقه‌ و علوم‌ مرتبط‌ با آن‌ برخوردارید، برای‌ انجام‌ این‌ اقدام‌ بزرگ‌، شایسته‌ دانسته‌ و مسؤولیت‌ ایجاد و ادارة‌ مؤسسه‌ای‌ برای‌ تهیه‌ این‌ دایرة‌ المعارف‌ را به‌ جناب‌ عالی‌ محول‌ می‌کنم‌.»
از آیت‌الله‌ هاشمی‌ شاهرودی‌ مقالات‌ فراوانی‌ با عناوینی‌ چون‌ دیات‌ ششگانه‌، علم‌ شخص‌ قاضی‌، محارب‌ مفسد فی‌ الارض‌، پیش‌بها یا بیعانه‌ در فصلنامه فقه‌ اهل‌ بیت‌ به‌ چاپ‌ رسیده‌ است‌. همچنین‌ وی‌ در زمینه‌های‌ گوناگون‌ کتاب‌هایی‌ منتشر کرده‌ است‌ که‌ برخی‌ از آن‌ها به‌ شرح‌ زیر است‌:
1 ـ بحوث‌ فی‌ علم‌ الاصول‌ (تقریرات‌ درس­های‌ اصول‌ شهید صدر در 7 جلد)؛ 2 ـ کتاب‌ الخمس‌ (2 جلد)؛ 3 ـ مقالات‌ فقهیه‌؛ 4 ـ قاعده‌ فراغ‌ و تجاوز؛ 5 ـ حکومت‌ اسلامی‌؛ 6 ـ جهان‌بینی‌ اسلامی‌؛ 7 ـ تفسیر موضوعی‌ بخشی‌ از نهج‌البلاغه‌؛ 8 ـ تفسیر آیه‌ «مودت‌ ذی‌ القربی‌«؛ 9 ـ بحوث‌ فی‌ الفقه‌؛ 10 ـ محاضرات‌ فی‌ الثورة‌ الحسینیة‌؛ 11 ـ الصوم‌، تربیة‌ و هدایة‌؛ 12 ـ کتاب‌ الاجارة‌ (2 جلد)؛ 13 ـ قرائات‌ فقهیة‌ معاصرَة‌ (2 جلد).

**سمت‌ها و مسوولیت
آیت الله شاهرودی در بهمن 73 طی حکمی از سوی آیت‌الله خامنه‌ای به عضویت شورای فقهای نگهبان برگزیده شد که تا 23 مرداد 78، همزمان با ریاست او بر قوه قضاییه در این سمت باقی ماند، البته پس از تمام شدن مدت زمان ریاست بر قوه قضاییه هم باردیگر به این نهاد رفت.
حضور او در این مقام و همچنین تدریس در حوزه علمیه قم و آشنایی با برخی از اعضای جامعه مدرسین باعث شد تا از او جهت عضویت در جامعه مدرسین دعوت شود. فعالیت ایشان در 10 شهریور 74 در جامعه مدرسین آغاز شد.
در همان ایام نیز به همراه حضرات آیات «ناصر مکارم‌شیرازی، عباس محفوظی، حسین راستی‌کاشانی، رضا استادی، مرتضی مقتدایی و علی افتخاری» به عنوان اعضای شورای عالی حوزه علمیه قم برای مدت دو سال به مراجع تقلید و رهبری معرفی شد و پس از تایید آنان در این جایگاه قرار گرفت.
ایت الله شاهرودی پیش از حضور در جایگاه ریاست قوه قضاییه، در انتخابات خبرگان رهبری در اول آبان 77 از استان خراسان بر کرسی خبرگان نشست که این عضویت تا کنون ادامه داشت.
ایشان از سال 96 با حکم رهبر معظم انقلاب به عنوان رییس مجمع تشخیص مصلحت نظام منصوب شدند.

رای شما
میانگین (0 آرا)
The average rating is 0.0 stars out of 5.